Otrzymanie nakazu zapłaty z e-Sądu może wywołać sporo stresu. Szczególnie wtedy, gdy nie kojarzymy wierzyciela, nie pamiętamy umowy, której dotyczy sprawa, albo kwota wskazana w nakazie wydaje się nieprawidłowa.

W takiej sytuacji często pojawia się pytanie: czy nakaz zapłaty z e-Sądu można uchylić?

Odpowiedź brzmi: tak, istnieją możliwości zakwestionowania nakazu zapłaty, ale sposób działania zależy przede wszystkim od tego, czy nakaz został prawidłowo doręczony i czy termin na wniesienie sprzeciwu jeszcze nie upłynął.

W przypadku EPU podstawowym środkiem obrony pozwanego jest sprzeciw od nakazu zapłaty. Ministerstwo Sprawiedliwości wskazuje, że pozwany, który nie zgadza się z nakazem zapłaty wydanym w EPU, może złożyć sprzeciw za pośrednictwem systemu e-Sądu.

Czym jest nakaz zapłaty z e-Sądu?

Elektroniczne Postępowanie Upominawcze, czyli EPU, jest szczególnym rodzajem postępowania cywilnego prowadzonym za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.

Sprawy w EPU rozpoznaje VI Wydział Cywilny Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie.

W tym postępowaniu powód nie musi na etapie składania pozwu dołączać dowodów do akt. Powinien jednak wskazać dowody i krótko uzasadnić swoje żądanie.

Dlatego otrzymany nakaz zapłaty może nie zawierać całej dokumentacji dotyczącej kredytu, chwilówki czy innego zobowiązania.

Czy można uchylić nakaz zapłaty z e-Sądu?

W praktyce w przypadku nakazu wydanego w EPU najważniejszym rozwiązaniem jest wniesienie sprzeciwu.

Kodeks postępowania cywilnego przewiduje, że w przypadku wniesienia sprzeciwu w EPU nakaz zapłaty traci moc w zakresie objętym sprzeciwem, a sąd umarza postępowanie w tej części.

Dlatego potocznie mówi się o „uchyleniu nakazu”, choć w przypadku skutecznego sprzeciwu właściwsze jest mówienie o utracie mocy nakazu zapłaty.

To istotne rozróżnienie.

Nie oznacza to bowiem, że sam dług automatycznie znika. Wierzyciel może w określonych sytuacjach dochodzić tego samego roszczenia w zwykłym postępowaniu sądowym.

Sprzeciw od nakazu zapłaty – najważniejszy krok

Jeżeli nie zgadzasz się z nakazem zapłaty, powinieneś przede wszystkim sprawdzić termin na wniesienie sprzeciwu.

W przypadku nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym co do zasady termin na wniesienie sprzeciwu wynosi dwa tygodnie od doręczenia nakazu.

Nie warto czekać do ostatniego dnia.

Jeżeli uważasz, że roszczenie jest niezasadne, kwestionujesz wysokość zadłużenia, nie znasz wierzyciela albo podejrzewasz przedawnienie, trzeba odpowiednio szybko przeanalizować sprawę.

Jak złożyć sprzeciw od nakazu zapłaty z EPU?

Ministerstwo Sprawiedliwości wskazuje dwie podstawowe możliwości.

Sprzeciw elektroniczny

Można złożyć go za pośrednictwem konta w systemie EPU.

Procedura obejmuje m.in.:

1. zalogowanie się do systemu,
2. odnalezienie odpowiedniej sprawy,
3. wybranie możliwości wniesienia sprzeciwu,
4. uzupełnienie formularza,
5. podpisanie i wysłanie sprzeciwu.

Sprzeciw papierowy

Sprzeciw można również złożyć w formie papierowej na adres sądu wskazany przez e-Sąd:

Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie
VI Wydział Cywilny
ul. Boczna Lubomelskiej 13
20-070 Lublin

Zgodnie z informacjami Ministerstwa Sprawiedliwości złożenie sprzeciwu w EPU jest bezpłatne.

Czy trzeba dołączać wszystkie dokumenty do sprzeciwu?

W elektronicznym postępowaniu upominawczym do sprzeciwu nie dołącza się dowodów. Wynika to wprost z art. 505³⁵ Kodeksu postępowania cywilnego.

Nie oznacza to jednak, że dokumenty dotyczące sprawy nie są ważne.

Warto je zachować i uporządkować, ponieważ mogą być potrzebne na dalszym etapie postępowania.

Szczególnie przydatne mogą być:

• umowa kredytu lub pożyczki,
• historia spłat,
• potwierdzenia przelewów,
• wezwania do zapłaty,
• wypowiedzenie umowy,
• korespondencja z wierzycielem,
• informacje o cesji wierzytelności,
• wcześniejsze pisma sądowe.

Z jakiego powodu można wnieść sprzeciw?

Nie istnieje jedna uniwersalna przyczyna, która będzie właściwa w każdej sprawie.

Sprzeciw może być uzasadniony sytuacją konkretnego pozwanego.

Przykładowo możesz mieć wątpliwości, ponieważ:

• nie znasz firmy, która wystąpiła z pozwem,
• nie pamiętasz zawarcia umowy,
• kwota zadłużenia wydaje się nieprawidłowa,
• spłaciłeś część zobowiązania,
• wierzyciel nie uwzględnił dokonanych wpłat,
• dług został sprzedany innemu podmiotowi,
• masz wątpliwości dotyczące cesji,
• roszczenie może być przedawnione,
• wierzyciel dochodzi kosztów, których zasadność budzi wątpliwości.

Nie należy jednak wpisywać do sprzeciwu przypadkowych zarzutów tylko dlatego, że znalazło się je w Internecie. Argumentacja powinna odpowiadać rzeczywistemu stanowi sprawy.

Co jeśli nie znam wierzyciela?

To sytuacja, która może wystąpić szczególnie często w przypadku starych pożyczek i chwilówek.

Dług mógł zostać sprzedany przez pierwotnego wierzyciela innemu podmiotowi. W efekcie osoba, która pierwotnie zawierała umowę z firmą pożyczkową, może otrzymać nakaz zapłaty, w którym jako powód występuje fundusz lub firma windykacyjna o zupełnie innej nazwie.

Nie oznacza to automatycznie, że pozew jest bezpodstawny.

Warto jednak ustalić:

kto jest obecnym wierzycielem, z jakiej umowy wynika roszczenie i na jakiej podstawie powód twierdzi, że jest uprawniony do dochodzenia długu.

Co jeśli dług jest przedawniony?

Przedawnienie może mieć istotne znaczenie w sprawach dotyczących starych kredytów i chwilówek.

Nie należy jednak zakładać, że każda należność sprzed kilku lat jest automatycznie przedawniona.

Trzeba przeanalizować m.in.:

• datę zawarcia umowy,
• terminy wymagalności,
• historię spłat,
• wcześniejsze działania wierzyciela,
• ewentualne postępowania sądowe,
• charakter zobowiązania.

Jeżeli podejrzewasz przedawnienie, warto podnieść odpowiedni zarzut w postępowaniu, zamiast po prostu ignorować nakaz.

Co się dzieje po wniesieniu sprzeciwu?

W przypadku skutecznego sprzeciwu nakaz zapłaty traci moc w zakresie objętym sprzeciwem, a postępowanie EPU w tej części jest umarzane.

To jednak nie musi oznaczać końca całej sprawy.

Jeżeli wierzyciel nadal chce dochodzić należności, może w określonych warunkach wystąpić z pozwem w zwykłym postępowaniu cywilnym.

Dlatego po wniesieniu sprzeciwu warto nadal monitorować korespondencję i nie zakładać, że problem został definitywnie rozwiązany.

Czy nakaz zapłaty może zostać uchylony przez sam sąd?

Tak, przepisy EPU przewidują również sytuacje, w których nakaz może zostać uchylony z urzędu.

Przykładowo, jeżeli po wydaniu nakazu okaże się, że nie można go doręczyć pozwanemu w kraju, a przeszkoda w doręczeniu nie zostanie usunięta w określonym terminie, sąd uchyla nakaz zapłaty i umarza postępowanie.

Nie jest to jednak sytuacja, na której powinien polegać pozwany. Jeżeli otrzymałeś nakaz zapłaty i się z nim nie zgadzasz, podstawowym działaniem jest sprawdzenie możliwości wniesienia sprzeciwu.

Co jeśli dowiedziałem się o nakazie dopiero od komornika?

To znacznie bardziej skomplikowana sytuacja.

Jeżeli o sprawie dowiedziałeś się dopiero wtedy, gdy komornik rozpoczął egzekucję, trzeba ustalić m.in.:

• kiedy wydano nakaz,
• gdzie został wysłany,
• czy został prawidłowo doręczony,
• czy nakaz posiada klauzulę wykonalności,
• na jakiej podstawie prowadzona jest egzekucja.

W takiej sytuacji nie należy zwlekać. Możliwość podjęcia konkretnych działań zależy od okoliczności sprawy i sposobu doręczenia nakazu.

Najczęstsze błędy po otrzymaniu nakazu zapłaty

Ignorowanie pisma

To jeden z najpoważniejszych błędów. Samo odłożenie nakazu do szuflady nie powoduje rozwiązania problemu.

Przekroczenie terminu

Nawet najlepsze argumenty mogą nie pomóc, jeżeli środek zaskarżenia zostanie wniesiony po terminie bez skutecznego usprawiedliwienia.

Automatyczne uznanie długu

Nie należy podpisywać ugody ani składać oświadczeń dotyczących zadłużenia bez wcześniejszego sprawdzenia jego historii.

Założenie, że sprzeciw oznacza umorzenie długu

Sprzeciw powoduje utratę mocy nakazu w zakresie objętym sprzeciwem, ale sam dług nie znika automatycznie. Wierzyciel może w określonych sytuacjach dochodzić roszczenia w innym postępowaniu.

Brak analizy całego zadłużenia

Jeżeli masz kilka chwilówek, kredyty bankowe i inne zobowiązania, jeden nakaz zapłaty może być tylko częścią większego problemu.

Czy warto skonsultować nakaz z prawnikiem?

Nie każda sprawa wymaga profesjonalnego pełnomocnika, ale konsultacja może być szczególnie przydatna, gdy:

• nie rozpoznajesz wierzyciela,
• dług jest bardzo stary,
• podejrzewasz przedawnienie,
• kwota zadłużenia jest wysoka,
• wierzytelność była sprzedawana kilku podmiotom,
• masz już komornika,
• otrzymałeś więcej niż jeden nakaz zapłaty,
• nie wiesz, jak prawidłowo zareagować.

W sprawach dotyczących zadłużenia szczególnie ważne jest działanie w terminie.

Czy nakaz zapłaty z e-Sądu można uchylić? Podsumowanie

Tak, istnieją możliwości zakwestionowania nakazu zapłaty z e-Sądu. W typowej sytuacji, gdy pozwany nie zgadza się z nakazem, podstawowym środkiem jest wniesienie sprzeciwu.

Skuteczny sprzeciw w EPU powoduje utratę mocy nakazu zapłaty w zaskarżonej części, a postępowanie w tej części zostaje umorzone.

Nie oznacza to jednak automatycznego wygaśnięcia samego długu. Wierzyciel może w określonych przypadkach ponownie dochodzić roszczenia w zwykłym postępowaniu.

Dlatego po otrzymaniu nakazu warto:

1. sprawdzić datę jego doręczenia,
2. ustalić, kto jest powodem,
3. sprawdzić, czego dotyczy roszczenie,
4. zweryfikować wysokość zadłużenia,
5. przeanalizować ewentualne przedawnienie,
6. sprawdzić termin na wniesienie sprzeciwu,
7. złożyć sprzeciw, jeżeli kwestionujesz nakaz,
8. zachować dokumentację dotyczącą zobowiązania,
9. nadal monitorować sprawę po umorzeniu EPU.

Najważniejsze jest jedno: nie ignoruj nakazu zapłaty z e-Sądu. Czas na reakcję może być ograniczony, a szybkie podjęcie odpowiednich działań pozwala zachować możliwość skutecznej obrony.