WIRON i POLSTR to dwa wskaźniki, które pojawiły się w związku z reformą polskiego rynku wskaźników referencyjnych i planowanym odejściem od WIBOR-u. Choć oba opierają się na rzeczywistych transakcjach zawieranych na rynku overnight, różnią się między innymi zakresem wykorzystywanych danych oraz miejscem w obecnym procesie reformy.
Początkowo to WIRON miał zostać następcą WIBOR-u. Ostatecznie jednak zrezygnowano z tego rozwiązania, a docelowym wskaźnikiem wskazanym w reformie został POLSTR.
Co to oznacza dla osób posiadających kredyty? Czy WIRON nadal funkcjonuje? Kiedy POLSTR zastąpi WIBOR i czy zmiana wskaźnika wpłynie na wysokość rat?
WIRON a POLSTR – najważniejsze informacje
WIRON był pierwotnie wskazywany jako następca WIBOR-u, ale został wycofany z dalszego procesu reformy.
POLSTR jest obecnie docelowym wskaźnikiem referencyjnym mającym zastąpić WIBOR.
Oba wskaźniki wykorzystują dane pochodzące z rzeczywistych transakcji overnight.
WIRON korzystał z szerszej bazy danych, obejmującej m.in. określone transakcje z udziałem dużych przedsiębiorstw.
POLSTR opiera się na węższym zbiorze transakcji, przede wszystkim z rynku bankowego i finansowego.
POLSTR jest obecnie elementem docelowego rozwiązania w reformie wskaźników referencyjnych.
Planowana reforma zakłada stopniowe przechodzenie od WIBOR-u do nowych wskaźników, przy czym szczegółowy harmonogram i zasady konwersji istniejących umów zależą od obowiązujących regulacji.
Czym jest WIRON?
WIRON, czyli Warsaw Interest Rate Overnight, został wprowadzony jako wskaźnik oparty na rzeczywistych transakcjach jednodniowych.
Jego konstrukcja miała różnić się od WIBOR-u przede wszystkim sposobem pozyskiwania danych. Wskaźniki overnight bazują na faktycznie zawieranych transakcjach, a nie na deklaracjach dotyczących kosztu finansowania.
WIRON miał początkowo pełnić kluczową rolę w reformie wskaźników referencyjnych. Z czasem pojawiły się jednak zastrzeżenia dotyczące metodologii oraz jakości danych wykorzystywanych do jego wyznaczania.
W rezultacie zdecydowano o zmianie koncepcji i wyborze innego wskaźnika jako docelowego następcy WIBOR-u.
Czym jest POLSTR?
POLSTR (Polish Short Term Rate) to wskaźnik referencyjny oparty na rzeczywistych transakcjach zawieranych na rynku krótkoterminowym, przede wszystkim transakcjach overnight.
Za jego administrację odpowiada GPW Benchmark.
Jednym z najważniejszych założeń POLSTR jest wykorzystanie odpowiednio określonego i bardziej skoncentrowanego zbioru danych transakcyjnych. Ma to ograniczać wpływ mniej reprezentatywnych operacji i zapewniać większą stabilność wskaźnika.
POLSTR zastąpił WIRON w roli docelowego rozwiązania w reformie wskaźników referencyjnych.
WIRON a POLSTR – najważniejsze różnice
Kryterium POLSTR WIRON
Pełna nazwa Polish Short Term Rate Warsaw Interest Rate Overnight
Rodzaj danych Rzeczywiste transakcje overnight Rzeczywiste transakcje overnight
Administrator GPW Benchmark GPW Benchmark
Baza danych Węższy, określony zbiór transakcji rynku finansowego Szerszy zbiór danych, obejmujący również określone depozyty dużych przedsiębiorstw
Rola w reformie Docelowy następca WIBOR-u Wycofany z dalszego procesu reformy
Zastosowanie Element docelowego systemu wskaźników referencyjnych Nadal może być publikowany, ale nie pełni już roli docelowego następcy WIBOR-u
Na czym polega najważniejsza różnica?
Oba wskaźniki mają wspólną cechę – wykorzystują dane pochodzące z rzeczywistych transakcji.
Kluczowa różnica dotyczy jednak zakresu transakcji uwzględnianych przy ich wyznaczaniu.
Metodologia WIRON obejmowała szerszy zbiór danych, w tym określone transakcje związane z depozytami dużych przedsiębiorstw. W przypadku POLSTR zakres danych został zawężony.
Celem takiego rozwiązania jest uzyskanie wskaźnika lepiej odpowiadającego warunkom panującym na rynku finansowym i mniej podatnego na wpływ nietypowych transakcji.
Dlaczego zrezygnowano z WIRON-u?
WIRON miał być jednym z najważniejszych elementów reformy WIBOR-u. Ostatecznie jednak został wycofany z tej roli.
Jednym z problemów były kwestie dotyczące danych wykorzystywanych do wyznaczania wskaźnika. W 2024 roku przeprowadzono dodatkowe analizy metodologii i danych, co doprowadziło m.in. do konieczności ponownego przeliczenia części historycznych wartości.
Znaczenie miała również obserwowana zmienność WIRON-u. W praktyce okazało się, że zachowywał się on w sposób, który nie odpowiadał w pełni oczekiwaniom uczestników rynku.
W efekcie zdecydowano o opracowaniu rozwiązania opartego na zmodyfikowanej metodologii.
Dlaczego wybrano POLSTR?
Wybór POLSTR-u wynikał przede wszystkim z przyjęcia innego podejścia do danych wykorzystywanych przy wyznaczaniu wskaźnika.
Węższa baza transakcyjna ma ograniczać wpływ danych, które mogą być mniej reprezentatywne dla rynku finansowego. Dzięki temu POLSTR ma lepiej odzwierciedlać warunki panujące na rynku krótkoterminowego finansowania.
W grudniu 2024 roku Komitet Sterujący Narodowej Grupy Roboczej wskazał POLSTR jako docelowy wskaźnik w reformie.
Nie oznaczało to jednak całkowitego odejścia od koncepcji wskaźnika opartego na transakcjach overnight. Zmianie uległa przede wszystkim metodologia i zakres danych wykorzystywanych do jego obliczania.
Czy WIRON nadal istnieje?
Tak.
Wycofanie WIRON-u z reformy WIBOR-u nie oznacza, że wskaźnik przestał być publikowany. Nadal może być dostępny jako publikowany wskaźnik referencyjny, ale nie pełni już funkcji docelowego następcy WIBOR-u.
Oznacza to, że w kontekście reformy należy rozróżnić dwie kwestie:
WIRON nadal może funkcjonować jako wskaźnik,
POLSTR jest docelowym rozwiązaniem mającym zastąpić WIBOR.
Kiedy POLSTR zastąpi WIBOR?
Reforma wskaźników referencyjnych jest procesem rozłożonym w czasie.
W materiale źródłowym wskazano następujące kluczowe daty:
Data Wydarzenie
2 czerwca 2025 r. Rozpoczęcie publikacji POLSTR jako nowego wskaźnika
1 września 2025 r. POLSTR uzyskał status oficjalnego wskaźnika referencyjnego
25 listopada 2025 r. Rozpoczęcie emisji obligacji opartych na POLSTR
1 stycznia 2027 r. Planowany początek stosowania POLSTR w nowych umowach finansowych
31 grudnia 2036 r. Planowany koniec stosowania WIBOR-u w dotychczasowych umowach
1 stycznia 2037 r. Planowana pełna likwidacja WIBOR-u
Warto jednak pamiętać, że harmonogram reformy może być przedmiotem zmian regulacyjnych. Przy analizowaniu konkretnej umowy kredytowej należy zawsze sprawdzić aktualne przepisy oraz dokumentację banku.
Co stanie się z kredytami opartymi na WIBOR?
Jeżeli masz kredyt oprocentowany według WIBOR-u, sama reforma nie oznacza, że umowa natychmiast zmieni się na POLSTR.
Dotychczasowe umowy będą podlegały zasadom przewidzianym dla procesu konwersji. Istotne znaczenie będzie miał również zapis dotyczący wskaźnika alternatywnego zawarty w umowie kredytowej oraz regulacje określające sposób przejścia na nowy wskaźnik.
Dlatego osoby posiadające kredyty oparte na WIBOR-ze powinny przede wszystkim śledzić informacje przekazywane przez bank oraz oficjalne komunikaty dotyczące reformy.
Czy zmiana WIBOR na POLSTR obniży ratę kredytu?
Nie należy zakładać, że sama zmiana wskaźnika automatycznie obniży ratę.
Oprocentowanie kredytu o zmiennej stopie zazwyczaj składa się z dwóch podstawowych elementów:
oprocentowanie = wskaźnik referencyjny + marża banku
Przy zmianie wskaźnika może zostać zastosowany odpowiedni mechanizm korygujący, którego celem jest zachowanie ekonomicznej równoważności oprocentowania.
Dlatego przejście z jednego wskaźnika na drugi nie powinno być traktowane jako prosty sposób na automatyczne zmniejszenie raty.
Przykład
Załóżmy, że kredyt ma oprocentowanie składające się z:
wskaźnika referencyjnego,
marży banku wynoszącej 2%.
Jeżeli wskaźnik referencyjny zostanie zmieniony, nie wystarczy po prostu podmienić jednej wartości na drugą. Różnice między metodologią oraz poziomem obu wskaźników mogą wymagać zastosowania mechanizmu korygującego.
Jego zadaniem jest ograniczenie sytuacji, w której sama techniczna zmiana wskaźnika powodowałaby nieuzasadnioną zmianę ekonomicznych warunków umowy.
Czy trzeba będzie podpisywać nową umowę kredytową?
Sama reforma nie oznacza automatycznie konieczności zawierania całkowicie nowych umów kredytowych.
Sposób przejścia z WIBOR-u na nowy wskaźnik będzie zależał od obowiązujących przepisów, zasad konwersji oraz treści konkretnych umów.
W przypadku istniejącego kredytu warto więc sprawdzić:
jaki wskaźnik znajduje się obecnie w umowie,
jakie zapisy dotyczą jego zamiany,
jaki wskaźnik alternatywny wskazano w dokumentacji,
w jaki sposób określono zasady zmiany wskaźnika,
jakie informacje przekazuje bank w związku z reformą.
WIBOR a POLSTR – czym różni się sposób wyznaczania?
Jednym z głównych założeń reformy jest odejście od wskaźników opartych w większym stopniu na deklarowanym koszcie finansowania na rzecz danych pochodzących z rzeczywistych transakcji.
POLSTR wykorzystuje przede wszystkim transakcje z rynku overnight.
Oznacza to, że jego wartość jest powiązana z rzeczywistą aktywnością na rynku krótkoterminowego finansowania.
Nie należy jednak utożsamiać tego z gwarancją, że POLSTR będzie zawsze niższy od WIBOR-u. Są to wskaźniki wyznaczane według różnych metodologii, dlatego ich wartości mogą się między sobą różnić.
Czy POLSTR będzie niższy od WIBOR-u?
Nie ma zasady, zgodnie z którą POLSTR musi być zawsze niższy albo wyższy od WIBOR-u.
Wartości obu wskaźników wynikają z innych metodologii i różnych baz danych. Ich poziom może również zmieniać się w zależności od warunków rynkowych.
Dlatego nie można oceniać reformy wyłącznie przez pryzmat pytania, czy nowy wskaźnik będzie niższy od dotychczasowego.
Dla kredytobiorcy istotne jest przede wszystkim to, jak zmiana wskaźnika wpłynie na całkowite oprocentowanie jego konkretnego zobowiązania.
Jak reforma wpłynie na kredytobiorców?
Dla osoby posiadającej kredyt hipoteczny najważniejsze będą trzy kwestie:
- Jaki wskaźnik znajduje się w umowie?
W przypadku starszych kredytów może to być WIBOR.
- Jak zostanie przeprowadzona konwersja?
Zmiana wskaźnika będzie musiała odbyć się zgodnie z obowiązującymi zasadami, z uwzględnieniem odpowiednich mechanizmów korygujących.
- Jak zmieni się oprocentowanie?
To właśnie poziom końcowego oprocentowania, a nie sama nazwa wskaźnika, będzie miał bezpośrednie znaczenie dla wysokości raty.
Czy POLSTR jest bardziej stabilny niż WIRON?
Jednym z powodów wyboru POLSTR-u była ocena jego metodologii i bazy transakcyjnej jako bardziej odpowiedniej dla celu reformy.
Węższy zakres danych ma ograniczać wpływ transakcji, które mogą być mniej reprezentatywne dla rynku krótkoterminowego finansowania.
Nie oznacza to jednak, że POLSTR będzie całkowicie pozbawiony zmienności. Każdy wskaźnik rynkowy może reagować na zmiany warunków gospodarczych, stóp procentowych czy sytuacji na rynku finansowym.
Gdzie sprawdzać wartości POLSTR i WIRON?
Aktualne informacje dotyczące wskaźników oraz ich metodologii należy sprawdzać u ich administratora, czyli GPW Benchmark.
Jest to szczególnie ważne w przypadku osób, które chcą analizować oprocentowanie kredytu lub porównywać historyczne wartości różnych wskaźników.
WIRON a POLSTR – najczęściej zadawane pytania
Czy POLSTR zastąpi WIRON?
Nie. WIRON został wycofany z dalszego procesu reformy jako docelowy następca WIBOR-u. To POLSTR został wskazany jako docelowy wskaźnik w reformie.
Czy WIRON został całkowicie zlikwidowany?
Nie należy utożsamiać wycofania go z reformy z całkowitym zaprzestaniem publikacji. WIRON może nadal funkcjonować jako publikowany wskaźnik, ale nie jest już docelowym następcą WIBOR-u.
Co to jest POLSTR?
POLSTR, czyli Polish Short Term Rate, to wskaźnik referencyjny oparty na rzeczywistych transakcjach krótkoterminowych, w szczególności transakcjach overnight.
Dlaczego WIRON nie zastąpi WIBOR-u?
Decyzja o odejściu od WIRON-u była związana przede wszystkim z problemami dotyczącymi metodologii i danych wykorzystywanych do jego wyznaczania oraz oceną jego zmienności.
Czy POLSTR jest tym samym co WIRON?
Nie. Oba wskaźniki bazują na rzeczywistych transakcjach overnight, ale stosują różne metodologie i zakresy danych.
Czy POLSTR będzie niższy od WIBOR-u?
Nie ma takiej gwarancji. Oba wskaźniki są wyznaczane według różnych metodologii, dlatego ich wartości mogą się różnić w zależności od sytuacji rynkowej.
Czy zmiana WIBOR-u na POLSTR automatycznie obniży ratę?
Nie. Sama zmiana wskaźnika nie oznacza automatycznego spadku raty. Przy konwersji znaczenie będzie miał sposób ustalenia nowego oprocentowania i zastosowany mechanizm korygujący.
Czy obecny kredyt na WIBOR zostanie automatycznie zmieniony na POLSTR?
Istniejące umowy będą podlegały zasadom przewidzianym dla procesu reformy. Szczegółowy sposób i termin konwersji zależą od obowiązujących regulacji oraz zapisów dotyczących konkretnego kredytu.
Podsumowanie
WIRON i POLSTR powstały w ramach reformy mającej doprowadzić do odejścia od WIBOR-u, ale ostatecznie to POLSTR został wybrany jako docelowy następca.
Oba wskaźniki opierają się na rzeczywistych transakcjach overnight, jednak różnią się metodologią i zakresem wykorzystywanych danych. WIRON korzystał z szerszej bazy transakcyjnej, natomiast POLSTR opiera się na bardziej skoncentrowanym zbiorze danych z rynku finansowego.
Dla kredytobiorców najważniejsza informacja jest taka, że sama zmiana WIBOR-u na POLSTR nie oznacza automatycznego obniżenia raty. W procesie konwersji znaczenie będzie miał sposób ustalenia nowego oprocentowania oraz zastosowanie odpowiedniego mechanizmu korygującego.
Jeżeli spłacasz kredyt oparty na WIBOR-ze, warto śledzić informacje dotyczące reformy i sprawdzić zapisy własnej umowy. Szczególnie istotne będą zasady oraz terminy przejścia na nowy wskaźnik.
